{"id":897,"date":"2018-03-21T07:45:01","date_gmt":"2018-03-21T06:45:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/?post_type=notizie&#038;p=897"},"modified":"2021-07-30T17:40:34","modified_gmt":"2021-07-30T15:40:34","slug":"firme-digitali-multiple","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/","title":{"rendered":"Firme digitali multiple"},"content":{"rendered":"<p><strong>L\u2019apposizione di firme e informazioni su documenti firmati<\/strong><\/p>\n<p>Il presente documento si pone l\u2019obiettivo di chiarire alcuni aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf) e la loro attitudine ad\u00a0ospitare pi\u00f9 firme e informazioni disponibili solo dopo la generazione della firma digitale quali, ad\u00a0esempio, la segnatura di protocollo prevista dall\u2019articolo 55 del D.P.R. 28 dicembre 2000, n. 445.<br \/>\nCome noto, un documento sottoscritto con firma digitale ha nel nostro ordinamento piena efficacia\u00a0giuridica, a condizione che non sia modificato dopo l\u2019apposizione della firma.<br \/>\nCon la diffusione dell\u2019uso dei documenti informatici, sono sempre pi\u00f9 numerose le richieste di\u00a0chiarimento sul corretto utilizzo della firma digitale, con particolare riferimento ai casi in cui sia\u00a0necessario apporre pi\u00f9 firme su un medesimo documento o in cui si intenda aggiungere dei dati\u00a0dopo la sottoscrizione, ad esempio, allo scopo di riportare gli estremi della segnatura di protocollo\u00a0di un documento spedito o ricevuto da una pubblica amministrazione.<br \/>\nA tal fine, appare utile richiamare alcune nozioni sulle firme digitali.<br \/>\nSenza entrare in dettagli tecnici, la firma digitale consiste nella creazione di un file, definito \u201cbusta\u00a0crittografica\u201d, che racchiude al suo interno il documento originale, l\u2019evidenza informatica della\u00a0firma e la chiave per la verifica della stessa, che, a sua volta, \u00e8 contenuta nel certificato emesso a\u00a0nome del sottoscrittore, come mostrato in figura 1. L\u2019autenticit\u00e0 del certificato \u00e8 garantita da\u00a0un\u2019Autorit\u00e0 di certificazione, in Italia, dai certificatori accreditati ai sensi dell\u2019articolo 29 del CAD\u00a0(D.Lgs. n. 82\/2005).<\/p>\n<hr \/>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un documento sottoscritto con firma digitale ha nel nostro ordinamento piena efficacia\u00a0giuridica, a condizione che non sia modificato dopo l\u2019apposizione della firma.<br \/>\nCon la diffusione dell\u2019uso dei documenti informatici, sono sempre pi\u00f9 numerose le richieste di\u00a0chiarimento sul corretto utilizzo della firma digitale, con particolare riferimento ai casi in cui sia\u00a0necessario apporre pi\u00f9 firme su un medesimo documento o in cui si intenda aggiungere dei dati\u00a0dopo la sottoscrizione, ad esempio, allo scopo di riportare gli estremi della segnatura di protocollo\u00a0di un documento spedito o ricevuto da una pubblica amministrazione.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[926],"tags":[],"class_list":["post-897","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-notizie","taxonomy3-cades","taxonomy3-firma-digitale","taxonomy3-p7m","taxonomy3-pades"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.9 (Yoast SEO v28.5) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Firme digitali multiple - Massimo Conti<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf)\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Firme digitali multiple\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf)\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Massimo Conti\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/massimo.conti.7965\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-03-21T06:45:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-30T15:40:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/30181642_l-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Massimo Conti\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Massimo Conti\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Massimo Conti\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7b29166d4b34e99df77527c7c888c360\"},\"headline\":\"Firme digitali multiple\",\"datePublished\":\"2018-03-21T06:45:01+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-30T15:40:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/\"},\"wordCount\":287,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Notizie\"],\"inLanguage\":\"it-IT\",\"copyrightYear\":\"2018\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/\",\"name\":\"Firme digitali multiple - Massimo Conti\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-03-21T06:45:01+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-30T15:40:34+00:00\",\"description\":\"aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf)\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Firme digitali multiple\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/\",\"name\":\"Massimo Conti\",\"description\":\"Consulente informatico\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":[\"Organization\",\"Place\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#organization\",\"name\":\"Massimo Conti\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/\",\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#local-main-organization-logo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#local-main-organization-logo\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/massimo.conti.7965\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/conti-massimo-429b4214b\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/user\\\/massimomarioconti\"],\"address\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#local-main-place-address\"},\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"44.4112007\",\"longitude\":\"8.9288097\"},\"telephone\":[\"+39 (347) 0331956\"],\"openingHoursSpecification\":[{\"@type\":\"OpeningHoursSpecification\",\"dayOfWeek\":[\"Monday\",\"Tuesday\",\"Wednesday\",\"Thursday\",\"Friday\",\"Saturday\",\"Sunday\"],\"opens\":\"09:00\",\"closes\":\"17:00\"}],\"email\":\"massimo.conti@mmc.ge.it\",\"vatID\":\"IT03855280107\",\"taxID\":\"CNTMSM48M13D969G\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7b29166d4b34e99df77527c7c888c360\",\"name\":\"Massimo Conti\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c03a2f55dbe91344323ffa50f2726d1aeb53755945975b9380caad324de05a20?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c03a2f55dbe91344323ffa50f2726d1aeb53755945975b9380caad324de05a20?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c03a2f55dbe91344323ffa50f2726d1aeb53755945975b9380caad324de05a20?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Massimo Conti\"}},{\"@type\":\"PostalAddress\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#local-main-place-address\",\"streetAddress\":\"vico Giannini 2\",\"addressLocality\":\"Genova\",\"postalCode\":\"16124\",\"addressRegion\":\"Genova\",\"addressCountry\":\"IT\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/firme-digitali-multiple\\\/#local-main-organization-logo\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/Web-b-icon-128x128.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.mmc.ge.it\\\/main\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/Web-b-icon-128x128.png\",\"width\":128,\"height\":128,\"caption\":\"Massimo Conti\"}]}<\/script>\n<meta name=\"geo.placename\" content=\"Genova\" \/>\n<meta name=\"geo.position\" content=\"44.4112007;8.9288097\" \/>\n<meta name=\"geo.region\" content=\"Italia\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Firme digitali multiple - Massimo Conti","description":"aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"Firme digitali multiple","og_description":"aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf)","og_url":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/","og_site_name":"Massimo Conti","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/massimo.conti.7965","article_published_time":"2018-03-21T06:45:01+00:00","article_modified_time":"2021-07-30T15:40:34+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1710,"url":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/30181642_l-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Massimo Conti","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"Massimo Conti","Tempo di lettura stimato":"2 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/"},"author":{"name":"Massimo Conti","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#\/schema\/person\/7b29166d4b34e99df77527c7c888c360"},"headline":"Firme digitali multiple","datePublished":"2018-03-21T06:45:01+00:00","dateModified":"2021-07-30T15:40:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/"},"wordCount":287,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#organization"},"articleSection":["Notizie"],"inLanguage":"it-IT","copyrightYear":"2018","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/","url":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/","name":"Firme digitali multiple - Massimo Conti","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#website"},"datePublished":"2018-03-21T06:45:01+00:00","dateModified":"2021-07-30T15:40:34+00:00","description":"aspetti generali dei formati di\u00a0firma CAdES (file con estensione p7m) e PAdES (file con estensione pdf)","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Firme digitali multiple"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#website","url":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/","name":"Massimo Conti","description":"Consulente informatico","publisher":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":["Organization","Place"],"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#organization","name":"Massimo Conti","url":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/","logo":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#local-main-organization-logo"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#local-main-organization-logo"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/massimo.conti.7965","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/conti-massimo-429b4214b\/","https:\/\/www.youtube.com\/user\/massimomarioconti"],"address":{"@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#local-main-place-address"},"geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"44.4112007","longitude":"8.9288097"},"telephone":["+39 (347) 0331956"],"openingHoursSpecification":[{"@type":"OpeningHoursSpecification","dayOfWeek":["Monday","Tuesday","Wednesday","Thursday","Friday","Saturday","Sunday"],"opens":"09:00","closes":"17:00"}],"email":"massimo.conti@mmc.ge.it","vatID":"IT03855280107","taxID":"CNTMSM48M13D969G"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/#\/schema\/person\/7b29166d4b34e99df77527c7c888c360","name":"Massimo Conti","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c03a2f55dbe91344323ffa50f2726d1aeb53755945975b9380caad324de05a20?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c03a2f55dbe91344323ffa50f2726d1aeb53755945975b9380caad324de05a20?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c03a2f55dbe91344323ffa50f2726d1aeb53755945975b9380caad324de05a20?s=96&d=mm&r=g","caption":"Massimo Conti"}},{"@type":"PostalAddress","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#local-main-place-address","streetAddress":"vico Giannini 2","addressLocality":"Genova","postalCode":"16124","addressRegion":"Genova","addressCountry":"IT"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/firme-digitali-multiple\/#local-main-organization-logo","url":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Web-b-icon-128x128.png","contentUrl":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Web-b-icon-128x128.png","width":128,"height":128,"caption":"Massimo Conti"}]},"geo.placename":"Genova","geo.position":{"lat":"44.4112007","long":"8.9288097"},"geo.region":"Italia"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=897"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/897\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mmc.ge.it\/main\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}